Lộ trình › S09
S09 · Phân rã KPI xuống phòng ban và thực hành KPI sản xuất (Bài thực hành tình huống số 6)
3 · ĐO LƯỜNG & TRIỂN KHAI3 tiết
Nhà máy tăng sản lượng nhưng khiếu nại chất lượng cũng tăng. KPI nào đang kéo nhau?
Chia KPI xuống phòng ban và dây chuyền bằng RACI, OEE, 4M1E, rồi chỉ ra khâu làm sụt hiệu suất.
1Vấn đề quản trị
KPI công ty không có người nhận ở phòng ban, hoặc chia cơ học làm các phòng kéo nhau; nhà máy tăng sản lượng nhưng khiếu nại chất lượng tăng theo.
Vì sao cần: Phân rã đúng đưa KPI công ty xuống từng phòng và dây chuyền theo quan hệ nhân quả thật; sai thì sinh xung đột KPI.
2Mục tiêu học tập
- Phân rã KPI công ty thành KPI phòng ban theo quan hệ thực, không chia cơ học; lập RACI
- [Tình huống số 6] Phân rã OEE thành Mức sẵn sàng, Hiệu suất, Chất lượng và chỉ ra khâu gây sụt
- [Tình huống số 6] Nối KPI chuyền với 4M1E; xử lý xung đột sản lượng – chất lượng – tồn kho; thiết kế bộ KPI sản xuất đủ trường
3Khái niệm và mô hình
Phân rã theo quan hệ, không chia đều. Mỗi KPI có một người chịu trách nhiệm chính (A) trong RACI. OEE = Mức sẵn sàng × Hiệu suất × Chất lượng cho thấy sụt ở đâu: máy dừng, tốc độ hay chất lượng.
Khái niệm trong buổi: Phân rã KPI; KPI phòng ban đỡ đầu KPI công ty; RACI; [Tình huống số 6] Cây KPI sản xuất (công ty – phòng – chuyền); [Tình huống số 6] OEE, phế phẩm, FPY, làm lại; [Tình huống số 6] Năng suất, tuân thủ kế hoạch, định mức vật tư; [Tình huống số 6] 4M1E và nguyên nhân gốc; xung đột KPI
Thuật ngữ trong buổi này
- BSC
- Thẻ điểm cân bằng (Balanced Scorecard): khung chuyển chiến lược thành mục tiêu và thước đo theo bốn góc nhìn.
- KPI
- Chỉ số đo lường hiệu suất chính (Key Performance Indicator).
- Phân rã KPI
- Đưa KPI công ty xuống phòng ban, dây chuyền theo quan hệ nhân quả (tiếng Anh: cascade).
- RACI
- Ma trận trách nhiệm: R – người thực hiện; A – người chịu trách nhiệm chính; C – người được tham vấn; I – người được thông báo.
- OEE
- Hiệu suất thiết bị tổng thể = Mức sẵn sàng (A) × Hiệu suất (P) × Chất lượng (Q).
- FPY
- Tỷ lệ sản phẩm đạt ngay lần đầu, không phải làm lại.
- 4M1E
- Năm nhóm nguyên nhân: Con người – Máy móc – Vật liệu – Phương pháp – Môi trường.
- Pareto
- Nguyên tắc 80/20: một số ít nguyên nhân gây ra phần lớn vấn đề.
- GT
- Kênh bán hàng truyền thống: nhà phân phối, đại lý, cửa hàng tạp hoá (General Trade).
- Bài thực hành tình huống số 6
- Bài thực hành KPI sản xuất (tệp LabM.xlsx).
4Phương pháp triển khai
- Chọn KPI công ty cần phân rã và nhận diện đòn bẩy ở từng phòng.
- Lập RACI: một A duy nhất.
- Phân rã OEE thành A, P, Q và tính từng thành phần.
- Pareto dừng máy và khuyết tật, phân loại theo 4M1E.
- Kiểm tra xung đột KPI (sản lượng vs chất lượng).
Phòng Sản xuất, Chất lượng, KD GT, Chuỗi cung ứng, Tài chính; dữ liệu 3 dây chuyền SmartLife, kịch bản SC7.
E05 – Phân rã KPI và RACI (E05_Cascade_RACI.xlsx), trang tính: Cascade, RACI; Bài thực hành tình huống số 6 – KPI sản xuất (LabM.xlsx), trang tính: Du_Lieu_Chuyen, Pareto, 4M1E, KPI_Chuyen, Xung_Dot, Bai_Tap
KPI cho 3 phòng và RACI; hệ KPI sản xuất và bảng phân rã OEE của một dây chuyền.
Ví dụ tính từng bước
| Bước | Giá trị |
|---|---|
| Thời gian kế hoạch | 13.000 phút (26 ngày × 500 phút) |
| Dừng máy | 1.690 phút |
| Mức sẵn sàng (A) | (13.000 − 1.690) ÷ 13.000 = 87,0% |
| Hiệu suất (P) | 105.200 ÷ (11.310 phút × 10 sp/phút) = 93,0% |
| Chất lượng (Q) | 101.620 ÷ 105.200 = 96,6% |
| OEE | 87,0% × 93,0% × 96,6% = 78,2% |
| Thay khuôn / đổi mã hàng (Phương pháp): 520 phút | tích luỹ 30,8% |
| Hỏng động cơ ép (Máy): 410 phút | tích luỹ 55,0% |
| Thiếu vật tư chờ cấp (Vật liệu): 290 phút | tích luỹ 72,2% |
| Chờ QC duyệt mẫu đầu ca (Phương pháp): 190 phút | tích luỹ 83,4% |
| Vệ sinh và bôi trơn (Người): 140 phút | tích luỹ 91,7% |
| Khác (Môi trường): 140 phút | tích luỹ 100,0% |
Thử ngay: Tính OEE = A × P × Q
5Tình huống SmartLife
Công ty tình huống: SmartLife Electrical & Home Technology JSC
Tình huống: Phòng Sản xuất, Chất lượng, KD GT, Chuỗi cung ứng, Tài chính; Bài thực hành tình huống số 6: 3 dây chuyền SmartLife, kịch bản SC7 (sản lượng tăng, chất lượng giảm)
- Bài thực hành tình huống số 6: L1 (SC7) OEE 78,2% = 87,0% × 93,0% × 96,6%; sản lượng cao, phế phẩm 1,81%; L2 OEE 71,5% (Mức sẵn sàng 84,0%).
- Pareto dừng máy L1: thay khuôn 520 phút (30,8%), hỏng động cơ 410, thiếu vật tư 290.
Đối chiếu thực tế doanh nghiệp
OEE bắt nguồn từ TPM của Seiichi Nakajima (Japan Institute of Plant Maintenance, thập niên 1980). Khóa học này không dùng mức OEE chuẩn ngành vì chưa có nguồn đối chiếu; mọi chỉ tiêu OEE là giả định của SmartLife.
Nguồn: Nakajima, S. (1988) Introduction to TPM; dữ liệu SmartLife.
6Hướng dẫn thực hành
Tính A, P, Q, OEE cho chuyền L2 và chỉ ra thành phần kém nhất.
Nhóm lập bộ 6 KPI cho chuyền, Pareto dừng máy, đề xuất 3 hành động.
7Công cụ Excel tương ứng
- E05 – Phân rã KPI và RACI (E05_Cascade_RACI.xlsx), trang tính:
Cascade,RACI - Bài thực hành tình huống số 6 – KPI sản xuất (LabM.xlsx), trang tính:
Du_Lieu_Chuyen,Pareto,4M1E,KPI_Chuyen,Xung_Dot,Bai_Tap
Thư mục: downloads/learner/
Slides_S09.pdf– Bài trình chiếu (PDF, không có ghi chú giảng viên)E05_Cascade_RACI.xlsx– Tệp thực hành: Phân rã KPI và RACI – trang tính Cascade, RACILabM.xlsx– Tệp thực hành: Bài thực hành tình huống số 6 – KPI sản xuất – trang tính Du_Lieu_Chuyen, Pareto, 4M1E, KPI_Chuyen, Xung_Dot, Bai_Tap
8Sản phẩm đầu ra
Phần A: KPI cho 3 phòng ban và RACI. Phần B (Bài thực hành tình huống số 6): hệ KPI sản xuất + bảng phân rã OEE của 1 dây chuyền + bảng xung đột và cách xử lý
9Câu hỏi phản biện
- Thành phần nào kéo OEE thấp nhất? Căn cứ phép tính nào?
- Nhóm 4M1E lớn nhất đã chắc là nguyên nhân gốc chưa?
- KPI sản lượng của bạn đối trọng bằng KPI nào?
- Chuyền L1 có điểm OEE tốt nhưng Chất lượng dưới cảnh báo. Bạn thưởng hay không thưởng chuyền này?
10Tiêu chí đánh giá
Sản phẩm của buổi đạt khi: A: mỗi KPI phòng đỡ đầu được một KPI công ty; B: phân rã OEE khớp tích 3 thành phần, mỗi KPI đủ trường, nêu ít nhất 2 xung đột và cách xử lý; dữ liệu thiếu hiển thị đúng
Sản phẩm các buổi chiếm 40% điểm khoá học. Kiến thức và khả năng vận dụng của buổi này được kiểm tra trong Bài kiểm tra 03 ().
Tự kiểm tra nhanh
Câu luyện tập, không nằm trong đề chính thức.
Lỗi thường gặp
Muốn mang công cụ này về doanh nghiệp của bạn?
Để lại 4 thông tin, trợ lý của TS. Liu Đức sẽ nhắn riêng qua Zalo để gửi tài liệu mẫu và gợi ý lộ trình phù hợp.